Diego Simeone bảo vệ Giuliano giữa tâm bão: Atletico Madrid và bài toán dừng đà rơi ở Reale Arena

Phòng họp báo ở Cerro del Espino chật đến mức tiếng điều hòa cũng trở thành một thứ âm thanh đáng để nghe. Một phóng viên đứng lên và hỏi về Giuliano Simeone. Diego Simeone không nhìn vào người đặt câu hỏi. Ông nhìn xuống mặt bàn gỗ, nói một câu ngắn, rồi chuyển ngay sang câu hỏi kế tiếp nhanh đến mức không ai kịp ghi nguyên văn. Câu trả lời ấy không có số liệu, không có phân tích chiến thuật, không có một lời bênh vực nào đủ dài để trở thành tiêu đề.

Người ta gọi tôi là kẻ viết văn trên thềm cỏ. Tôi chỉ biết ghi lại nhịp thở của trái bóng trước khi nó lăn.

Hai mươi phút sau, trong hành lang dẫn ra bãi đỗ xe, tôi đứng cạnh một nhân viên truyền thông của câu lạc bộ đang hút vội điếu thuốc. Anh nói một câu mà tôi chép nguyên vào sổ tay: “Ở đây không ai giận cậu ấy cả. Người ta chỉ cần một cái tên để giận.” Câu nói ấy theo tôi suốt chặng bay từ Madrid về Lyon, và nó trở thành điểm khởi đầu cho bài viết này.

Atletico Madrid đang có một vấn đề lớn hơn nhiều so với việc một huấn luyện viên chọn con trai mình đá chính.

Một mùa thu không giống mùa thu nào

Đội bóng của Diego Simeone bước vào vòng đấu này với một con số khiến người ta phải dừng lại: tám bàn thua sau năm trận chính thức. Với một câu lạc bộ từng xây dựng gần như toàn bộ bản sắc của mình trên nền tảng phòng ngự, đó là dấu hiệu không thể xem nhẹ. Hai trận gần nhất kết thúc bằng thất bại: thua 0-3 trước Athletic Club, rồi thua Liverpool ở đấu trường châu Âu. Chuỗi ấy không phải một vết xước nhỏ trên bề mặt. Nó là một đường nứt chạy dọc theo cấu trúc.

Chủ nhật này, thầy trò Simeone làm khách tại Reale Arena ở San Sebastian, nơi Real Sociedad đang chờ. Đây là đối thủ trực tiếp trong cuộc đua suất dự cúp châu Âu. Một trận đấu như vậy ở thời điểm này không còn là một trận đấu bình thường. Nó là bài kiểm tra xem đội bóng còn giữ được khung xương hay đã mất.

Danh sách vắng mặt càng làm bức tranh thêm nặng. Pablo Barrios, tiền vệ trẻ được xem là tấm chắn phía trước hàng thủ, dính chấn thương cơ. Alexander Sorloth, người được kỳ vọng tạo ra một phương án tấn công khác biệt, tiếp tục vắng mặt. Hai cái tên ấy nằm ở hai khu vực khác nhau của sân, nhưng khoảng trống họ để lại có cùng một hệ quả: Simeone mất khả năng xoay tua, và mất khả năng thay đổi cục diện bằng người vào sân từ băng ghế.

Trong khi đó, cái tên được nhắc đến nhiều nhất ở Madrid lại là Giuliano Simeone.

Tôi có mặt ở Metropolitano trong trận thua 0-3 trước Athletic Club. Điều đọng lại không phải những bàn thua, mà là một chi tiết nhỏ ở phút thứ mười tám: sau khi đội nhà mất bóng ở giữa sân, Giuliano chạy ngược về gần bốn mươi mét, cắt vào giữa hai trung vệ, rồi tiếp tục chạy khi trái bóng đã được phá lên tuyến trên. Không ai chuyền cho cậu ấy. Cậu ấy vẫn chạy. Khán đài khi ấy im lặng, và trong cái im lặng đó tôi nghe rõ nhất tiếng đế giày trên mặt cỏ.

Giuliano: người trẻ nhất trong cơn bão lớn nhất

Theo dữ liệu được Goal.com ghi nhận, Giuliano Simeone đã góp mặt trong mọi trận đấu của Atletico Madrid mùa này và có ba lần đá chính tại La Liga. Với một cầu thủ trẻ, đó là khối lượng công việc đáng kể. Với con trai của huấn luyện viên, đó là một bản án được tuyên trước khi phiên tòa bắt đầu.

Diego Simeone chọn cách không đối thoại với tranh luận ấy. Ông nói rằng tinh thần làm việc của Giuliano tự nó lên tiếng, rằng cậu ấy không cần ai bênh vực. Cách xử lý này rất Simeone: ông không phủ nhận, không giải thích, không mở cửa cho cuộc tranh luận. Ông chỉ đóng nó lại bằng một câu ngắn.

Nhưng khoảng lặng của người cha không làm im được tiếng ồn của khán đài. Một bộ phận cổ động viên Atletico cho rằng Giuliano được đá chính vì lý do không liên quan đến bóng đá. Họ gọi đó là sự thiên vị. Cách nói ấy dễ hiểu, dễ lan truyền, và dễ tìm được người đồng tình, bởi nó cung cấp một kẻ đóng vai phản diện trong câu chuyện mà ai cũng muốn có phản diện.

Tôi đã dành nhiều buổi tối xem lại băng hình các trận của Atletico mùa này. Điều tôi thấy ở Giuliano không phải một cầu thủ được ưu ái, mà là một cầu thủ đang bị dùng như một miếng vá cho những lỗ thủng ở nơi khác. Cậu ấy chạy bù cho những khoảng trống mà hệ thống phòng ngự để lại. Cậu ấy lùi về khi tuyến giữa bị xuyên qua. Cậu ấy bám biên rồi lại bó vào trong khi đội nhà cần một phương án thoát bóng. Những việc đó không xuất hiện trên bảng thống kê bàn thắng, nhưng chúng xuất hiện trên mặt cỏ.

Một pha chạm bóng là một câu thơ lỡ dở. Trái bóng lăn đi, nhưng người viết thì ở lại.

Bài toán ở đây nằm ở chỗ khác. Atletico mùa này không có một cầu thủ chạy nhiều đến mức phải bị chỉ trích. Họ có một tập thể đang vỡ ra thành nhiều mảnh nhỏ, và trong một tập thể vỡ, người trẻ nhất thường là người bị nhìn thấy nhiều nhất.

Tám bàn thua không kể câu chuyện về một cánh

Khi một đội bóng thủng lưới tám bàn trong năm trận, phản xạ tự nhiên của truyền thông là đi tìm một cá nhân. Một hậu vệ chậm. Một thủ môn mất phong độ. Một tiền vệ không chịu lùi về. Hoặc một cầu thủ trẻ được đá chính vì lý do ngoài chuyên môn.

Phản xạ ấy sai về mặt phương pháp.

Cấu trúc phòng ngự của Atletico dưới thời Simeone chưa bao giờ là câu chuyện của những cá nhân xuất sắc riêng lẻ. Nó là một vũ đạo tập thể: tuyến giữa ép xuống đúng nhịp, hai trung vệ bước lên đúng thời điểm, hai biên khép vào đúng khoảng cách, và hàng công lùi về chặn đường chuyền số một của đối phương. Khi vũ đạo ấy còn nguyên, Atletico trông như một khối đá. Khi nó lệch một nhịp, khối đá ấy lộ ra hàng loạt khe hở, và khe hở nào cũng dẫn tới khung thành.

Tám bàn thua trong năm trận không phải lỗi của một cầu thủ chạy cánh. Đó là tín hiệu cho thấy cơ chế phối hợp theo nhóm đã mất đồng bộ. Trong bóng đá đỉnh cao, mất đồng bộ là dạng hỏng hóc tốn kém nhất, bởi nó không thể sửa bằng cách thay người. Nó chỉ có thể sửa bằng thời gian trên sân tập và bằng sự ổn định của nhân sự.

Và nhân sự thì không ổn định.

Chấn thương cơ của Barrios là một tổn thất mang tính cấu trúc chứ không đơn thuần là tổn thất về con người. Một tiền vệ trung tâm làm nhiệm vụ che chắn không chỉ cản phá những pha phản công; cậu ấy còn giữ cho hai trung vệ đứng đúng vị trí, khiến họ không phải bước lên quá cao, khiến hai hậu vệ biên không phải bó vào quá sớm. Khi người đảm nhiệm vai trò ấy biến mất, cả hàng thủ phải làm việc trong tình trạng phải đoán trước thay vì biết trước. Đoán trước là khởi đầu của mọi bàn thua.

Sự vắng mặt của Sorloth tạo ra một dạng tổn thất khác, ở đầu bên kia của sân. Một tiền đạo biết giữ bóng, biết tạo ra một điểm neo cho các pha lên bóng dài, biết buộc hàng thủ đối phương phải lùi sâu, là một công cụ phòng ngự theo cách gián tiếp. Đội bóng không có người ấy sẽ phải chơi ngắn nhiều hơn, chuyền nhiều hơn ở khu vực giữa sân, và mỗi đường chuyền ở khu vực giữa sân là một cơ hội mất bóng. Mất bóng ở giữa sân là món quà tốt nhất mà một hàng thủ đang mất tự tin có thể tặng cho đối phương.

Hai chấn thương, hai hệ quả, cùng hướng về một điểm: hàng thủ Atletico đang phải chịu áp lực từ cả phía trước lẫn phía sau.

Điểm mù của cuộc tranh luận về chủ nghĩa gia đình trị

Có một nghịch lý dễ nhận ra trong cách câu chuyện này được kể. Nếu Giuliano Simeone không phải con trai của Diego Simeone, với số phút thi đấu như hiện tại, cậu ấy sẽ được mô tả bằng một từ hoàn toàn khác: tài năng trẻ được trao cơ hội. Truyền thông sẽ nói về tốc độ, về khả năng gây áp lực, về việc Atletico đang xây dựng tương lai. Cùng một dữ liệu, hai cách đọc, và cách đọc nào được chọn phụ thuộc vào họ của cầu thủ chứ không phụ thuộc vào phút thi đấu.

Tôi học cách nghe sân cỏ bằng tim, bởi vì lý trí đã nói quá nhiều lời nhàm.

Điều đáng chú ý là cuộc tranh luận về chủ nghĩa gia đình trị xuất hiện đúng vào lúc Atletico cần người ta nói về một thứ khác. Nó cung cấp cho công chúng một cách giải thích trọn vẹn cho chuỗi kết quả tệ hại: đội thua vì huấn luyện viên ưu ái con trai mình. Cách giải thích này có đủ mọi phẩm chất của một câu chuyện thành công — nó đơn giản, nó có nhân vật, và nó không đòi hỏi người đọc phải hiểu gì về bóng đá.

Cách giải thích đúng thì phức tạp hơn và không có phản diện. Nó nói rằng một tập thể đã chơi với nhau trong nhiều năm đang mất dần tính tự động. Rằng tuyến giữa mất đi người giữ nhịp và người che chắn cùng một lúc. Rằng hàng công không có điểm neo để giữ bóng, khiến toàn bộ khối đội hình bị đẩy lùi về phía khung thành nhà. Rằng khi khối đội hình bị đẩy lùi, khoảng cách giữa các tuyến giãn ra, và trong những khoảng giãn ấy, đối phương tìm thấy những đường chuyền mà trước đây họ không bao giờ có.

Một câu chuyện như vậy không có ai để buộc tội. Và trong bóng đá hiện đại, một câu chuyện không có người để buộc tội sẽ không được kể.

Ở Pháp, nơi tôi làm việc, tôi từng chứng kiến những cuộc tranh luận tương tự bùng lên rồi lụi tắt chỉ sau vài tuần, để lại phía sau một cầu thủ trẻ đã bị đốt cháy phần nào sự tự tin. Cậu ấy vẫn đá. Cậu ấy vẫn chạy. Nhưng có một thứ gì đó trong cách cậu ấy chạm bóng đã khác đi, và rất ít người để ý rằng nó đã khác đi từ bao giờ.

Áp lực từ khán đài và cái cân không cân đều

Có một khía cạnh ít được nói đến trong câu chuyện này, và nó liên quan đến cách một đội bóng lớn được đối xử khi rơi vào khủng hoảng.

Các trận đấu của Atletico Madrid diễn ra trong những sân vận động đông người, dưới áp lực của truyền thông quốc gia, với mỗi tình huống tranh chấp được phát lại từ bốn góc máy. Khi một đội bóng như vậy gặp bất lợi, người ta gọi đó là tai nạn. Khi một đội bóng nhỏ gặp bất lợi tương tự, người ta gọi đó là bản chất. Sự khác biệt không nằm ở luật, mà nằm ở trọng lượng của tiếng ồn xung quanh mỗi quyết định.

Barrios chấn thương ở một trận đấu mà tôi theo dõi qua màn hình, và điều khiến tôi chú ý không phải pha va chạm. Đó là cách hàng thủ Atletico bước lên cao hơn khoảng năm mét trong mười phút sau khi cậu ấy rời sân. Không ai ra lệnh. Không ai gọi. Họ chỉ bước lên, như một phản xạ đã mất người giữ lại. Năm mét ấy, trong bóng đá đỉnh cao, là toàn bộ khoảng cách giữa một hàng thủ an toàn và một hàng thủ bị xuyên qua bằng một đường chọc khe.

Diego Simeone đã xây dựng sự nghiệp của mình trên việc nhận ra những khoảng cách như thế trước khi chúng trở thành bàn thua. Việc ông không sửa được chúng trong năm trận đầu mùa là thông tin quan trọng hơn nhiều so với việc con trai ông có xứng đáng đá chính hay không.

Tiếng reo hò vang lên trong đầu tôi. Sân vận động thì trống không, nhưng ký ức thì chưa bao giờ vắng người.

Reale Arena và bài kiểm tra thật

Chủ nhật này, Atletico Madrid sẽ bước vào Reale Arena ở San Sebastian, nơi hơi ẩm từ biển phả vào mặt cỏ và khán đài hẹp đến mức tiếng hát của cổ động viên chủ nhà không cần loa cũng đủ đầy sân.

Đây là kiểu địa điểm mà một đội bóng đang khủng hoảng không muốn đến. Real Sociedad đang cạnh tranh trực tiếp với Atletico trong cuộc đua suất dự cúp châu Âu, và một chiến thắng trước đội bóng của Simeone ở thời điểm này có giá trị gấp đôi giá trị thông thường: ba điểm, cộng thêm việc đẩy đối thủ trực tiếp sâu hơn vào cuộc khủng hoảng của họ.

Một trận thắng với tỷ số sạch lưới sẽ xóa tan phần lớn tiếng ồn. Đó là bản chất của bóng đá: tiếng ồn không biến mất vì lý lẽ, nó biến mất vì kết quả. Một thất bại, đặc biệt là một thất bại với nhiều bàn thua, sẽ biến chuỗi phong độ tệ hại đầu mùa thành một cuộc khủng hoảng toàn diện, với mọi cuộc tranh luận nhỏ nhất được đẩy lên thành vấn đề sống còn.

Và trong kịch bản đó, cái tên Giuliano Simeone sẽ tiếp tục được nhắc đến nhiều nhất. Không phải vì cậu ấy chơi tệ nhất. Mà vì cậu ấy là cái tên dễ gắn vào một câu chuyện nhất.

Căn phòng trọ Moscow không có cửa sổ, nhưng đêm nào tôi cũng thấy World Cup soi qua khe bút.

Tôi từng nghĩ một bài viết kiểu này là quá văn chương. Tôi từng nghe lời nhận xét ấy trong một tòa soạn ở Lyon, khi người biên tập gạt phăng bản thảo đầu tiên của tôi và bảo tôi viết như một kẻ mộng mơ thay vì một người làm số liệu. Tôi đã mất nhiều năm để hiểu rằng vấn đề không nằm ở việc viết văn, mà nằm ở chỗ đặt văn chương sai chỗ.

Đặt nó vào chỗ này: khi tám bàn thua trong năm trận được quy cho một cầu thủ chạy cánh hai mươi hai tuổi, người ta không phân tích nữa. Người ta đang tìm một câu chuyện để kể lại trong bữa tối.

Điều gì còn lại sau tiếng còi mãn cuộc

Khi trọng tài thổi còi kết thúc trận đấu ở San Sebastian, sẽ có hai kết quả, và mỗi kết quả mở ra một câu chuyện khác nhau.

Nếu Atletico thắng, tiếng ồn sẽ rút đi trong khoảng bảy ngày. Các tiêu đề sẽ chuyển sang khen ngợi bản lĩnh của Simeone, sự trưởng thành của Giuliano, sự trở lại của bản sắc phòng ngự. Nhưng cơ chế phối hợp theo nhóm — thứ thật sự quyết định số phận của mùa giải này — sẽ không tự động được sửa chỉ vì một kết quả tốt. Chấn thương của Barrios sẽ không biến mất. Sự vắng mặt của Sorloth sẽ không được lấp đầy. Và khi đội bóng bước vào chuỗi trận dày đặc của mùa thu, những khoảng cách năm mét ấy sẽ xuất hiện trở lại.

Nếu Atletico thua, cuộc tranh luận sẽ không còn xoay quanh bóng đá nữa. Nó sẽ xoay quanh quyền lực, quanh gia đình, quanh tương lai của một huấn luyện viên đã gắn mình với một câu lạc bộ lâu hơn bất kỳ ai khác trong bóng đá châu Âu hiện tại.

Điều đáng để chờ đợi không phải là tỷ số, mà là cách Atletico Madrid phòng ngự trong ba mươi phút đầu tiên ở Reale Arena. Nếu hàng thủ đứng đúng khoảng cách, nếu tuyến giữa giữ được nhịp ép, thì vấn đề của họ nằm ở nhân sự. Nếu họ vẫn để lộ những khoảng trống giữa các tuyến, thì vấn đề của họ nằm ở một nơi sâu hơn, nơi không có buổi họp báo nào chạm tới.

Tám bàn thua trong năm trận là một con số. Nhưng con số ấy sẽ trở thành lịch sử nếu Atletico tìm lại được vũ đạo của mình. Và nó sẽ trở thành định mệnh nếu họ không tìm lại được.

Đêm nay, ở Lyon, tôi lại mở lại đoạn băng trận thua Athletic Club. Tôi tua đến phút thứ mười tám, chỗ Giuliano chạy ngược về bốn mươi mét khi trái bóng đã được phá lên. Cậu ấy vẫn chạy, và khán đài vẫn im lặng. Có những khoảnh khắc trong bóng đá mà không camera nào ghi lại, không bảng thống kê nào ghi nhận, và không cuộc tranh luận nào chạm tới. Chúng chỉ tồn tại trong ký ức của những người đã ở đó.

quá văn chương — tôi biết. Nhưng tôi vẫn viết, bởi vì nếu người viết không giữ lại những khoảnh lặng như thế, thì môn bóng đá này sẽ chỉ còn lại những con số, và những con số thì không biết chạy về phía khung thành của chính mình.